ChiPhoi.comChi Phối
Vé và cước vận tải

Vé máy bay Tết đắt vì sao: cầu dồn một chiều, chuyến về rỗng và ghế rẻ hết sớm

Giải thích chuỗi nhân quả khiến vé máy bay dịp Tết đắt: khách dồn một chiều, máy bay quay về rỗng, ghế giá thấp bán hết sớm và cách gia đình xoay lịch.

A Vietnamese family with suitcases and a gift box walks toward a crowded airport check-in hall at night, seen from behind, warm overhead lights, red and gold tones

Vé máy bay Tết đắt chủ yếu vì khách dồn về một chiều trong vài ngày, trong khi số ghế gần như cố định; để chở hết đoàn người về quê, máy bay phải bay chiều ngược với khoang gần trống, và tiền của chuyến rỗng ấy được cộng vào vé chiều đông. Thêm vào đó, mỗi chuyến chỉ có một ít ghế giá thấp, và những ghế này bán hết từ nhiều tháng trước, nên người đặt muộn chỉ còn gặp các mức giá cao.

Chi phí nhiên liệu, phí sân bay hay quy định của nhà nước cũng góp phần, nhưng không giải thích được vì sao cùng một chặng mà vé ngày 25 tháng Chạp gấp mấy lần vé ngày mùng 2. Phần dưới đi theo chuỗi lực thị trường: ai đi, đi lúc nào, ghế được chia ra sao, và nhà bạn xoay được những gì. Phần phụ thu hay mức trần do nhà nước đặt ra thuộc một chủ đề khác, ở đây không bàn.

Chuỗi nhân quả từ lịch nghỉ Tết tới giá vé

Đọc chuỗi dưới đây theo thứ tự, mỗi mắt xích đẩy mắt xích sau:

  1. Lịch nghỉ chốt ngày → hàng triệu người lao động xa quê biết cùng lúc mình được nghỉ từ ngày nào, nên ai cũng nhắm vài ngày cuối tháng Chạp.
  2. Cầu dồn một chiều → trước Tết, chiều từ thành phố lớn về quê kín chỗ, còn chiều ngược lại gần như không ai đi.
  3. Hãng tăng chuyến → muốn chở thêm khách chiều đông thì phải đưa máy bay quay lại, tức là bay một chặng gần rỗng.
  4. Chi phí chặng rỗng → nhiên liệu, tổ bay, phí cất hạ cánh của chuyến quay về vẫn phải trả, nên được tính vào vé chiều đông.
  5. Ghế rẻ bán hết sớm → hệ thống bán vé mở các mức giá thấp với số lượng nhỏ, khách đặt từ giữa năm lấy hết.
  6. Người đặt muộn → chỉ còn mức giá cao nhất, và cảm thấy vé "tăng gấp mấy lần" so với ngày thường.

Sau Tết, chuỗi này chạy ngược lại: từ mùng 4 đến khoảng rằm tháng Giêng, chiều quay vào thành phố lớn kín chỗ, còn chiều về quê thì máy bay trống. Vì vậy ai đi ngược dòng, ví dụ đưa bố mẹ lên thành phố ăn Tết, thường mua được vé thấp hơn nhiều so với người đi xuôi dòng cùng ngày.

Vì sao một chiều đắt mà chiều kia rẻ

Một chiếc máy bay không thể ở lại quê chờ khách. Nó phải quay về để chở lượt khách tiếp theo. Giả sử một chuyến tăng cường chở đầy khách từ TP.HCM ra Hà Nội ngày 26 tháng Chạp, rồi quay vào gần như không có ai. Hai chặng ấy tốn gần như cùng một khoản chi phí, nhưng doanh thu đến từ một chặng. Ví dụ giả định: nếu chi phí mỗi chặng tương đương một khoản X, thì vé chiều đông phải gánh gần 2X mới hoà.

Đây là lý do vé Tết không chỉ đắt ở chiều đông mà còn rẻ bất ngờ ở chiều vắng. Hãng bay thà bán ghế chiều vắng với giá thấp còn hơn để trống, vì có thêm đồng nào thì đỡ đồng ấy. Người mua vì vậy thấy hai mức giá cách nhau rất xa trên cùng một đường bay, cùng một ngày.

Hiện tượng này không riêng gì máy bay. Xe khách, tàu hoả dịp Tết cũng gặp chiều về rỗng. Khác ở chỗ máy bay có chi phí mỗi giờ bay rất cao và số chuyến bị giới hạn bởi số máy bay, số tổ bay, số khung giờ cất hạ cánh ở sân bay, nên không thể tăng chuyến vô hạn để kéo giá xuống.

Các lực đẩy giá vé Tết, mạnh yếu và nhanh chậm

Bảng dưới gom các lực chính. Cột cuối cho biết lực đó tác động nhanh hay chậm, để bạn hiểu vì sao có khoản đổi theo từng giờ, có khoản cả năm không đổi.

LựcTác động lên giá véNhanh hay chậm
Cầu dồn một chiều theo lịch nghỉĐẩy mạnh nhất, quyết định vé chiều đông caoBiết trước nhiều tháng, nhưng lộ rõ dần khi ghế vơi
Chặng quay về rỗngCộng chi phí vào vé chiều đông, kéo vé chiều vắng xuốngCố định theo mùa, năm nào cũng lặp
Số máy bay, tổ bay, khung giờ sân bayGiới hạn số chuyến tăng thêm, giữ giá caoChậm, thay đổi theo năm
Số ghế còn lại trên chuyếnHết hạng rẻ thì mở hạng đắt hơnRất nhanh, đổi trong ngày
Giá nhiên liệu bayGóp vào chi phí mỗi chặngChậm, theo tháng hoặc quý
Tâm lý sợ hết véKéo người mua đặt dồn, làm ghế rẻ hết nhanh hơnNhanh, theo tin đồn trên mạng

Nhìn bảng, bạn thấy giá nhiên liệu chỉ là một dòng trong nhiều dòng. Nhiều người nghe tin xăng dầu giảm và chờ vé Tết giảm theo, nhưng trong mùa cao điểm, lực cầu dồn một chiều lấn át hẳn chuyện nhiên liệu.

Dấu hiệu người mua tự quan sát được

So hai chiều cùng ngày. Mở thử chặng đi và chặng về cùng một ngày cuối tháng Chạp. Nếu một chiều rẻ hơn nhiều lần, đó là dấu hiệu cầu đang dồn một chiều rất mạnh, và ngày đó là đỉnh của mùa.

Đếm số chuyến trong ngày. Ngày thường một chặng có số chuyến nhất định; dịp Tết số chuyến tăng, có cả chuyến đêm khuya, rạng sáng. Chuyến giờ lạ thường là chuyến tăng cường, giá có khi mềm hơn chuyến giờ đẹp.

Xem giá nhảy theo ngày. Nếu giá ngày 23 và ngày 27 tháng Chạp cách nhau rất xa, đó là chỗ lịch nghỉ của đa số người lao động bắt đầu. Dời lịch một hai ngày sớm hơn thường đổi được mức giá khác hẳn.

Theo dõi mức thấp nhất còn lại. Mỗi lần mở xem mà mức thấp nhất của chuyến nhích lên một bậc, nghĩa là bậc giá dưới đã bán hết. Mức giá không tụt lại chỉ vì bạn chờ, trừ khi có khách huỷ hoặc hãng thêm chuyến.

Việc nhà mình làm được khi phải bay dịp Tết

Chị Lan làm ở TP.HCM, nhà bốn người, năm nào cũng về Thanh Hoá ăn Tết. Những việc dưới đây là cách nhiều gia đình như nhà chị xoay xở, không cần săn vé đêm khuya:

  • Chốt lịch nghỉ với cơ quan càng sớm càng tốt, vì ghế giá thấp thường mở bán từ nhiều tháng trước và hết trước khi nhiều nhà kịp bàn xong.
  • Cân nhắc để một người về trước bằng chặng ngày thường, người còn lại về sau, thay vì cả nhà cùng bay vào đúng ngày đỉnh.
  • Đi ngược dòng nếu được: đón ông bà lên thành phố ăn Tết, vé chiều ngược thường thấp hơn vé chiều về quê rất nhiều.
  • Ghép chặng bay với xe hoặc tàu: bay đến một thành phố gần quê có vé mềm hơn, rồi đi tiếp bằng đường bộ.
  • Lùi ngày quay lại thành phố sau rằm tháng Giêng, khi dòng người đi làm đã vãn và chiều quay vào không còn kín chỗ.
  • Ghi lại giá đã trả năm nay vào một chỗ cố định để năm sau so lại, thay vì dựa vào trí nhớ hoặc lời kể trên mạng.

Không có cách nào khiến vé Tết rẻ như ngày thường; mục tiêu thực tế là tránh mua đúng lúc đỉnh nhất và tránh đi xuôi dòng vào ngày đông nhất.

Tình huống giả định: nhà bốn người tính ba phương án

Nhà chị Lan bốn người, cần có mặt ở quê trước ngày 28 tháng Chạp. Các con số dưới đây là ví dụ giả định, chỉ để thấy cách so, không phải giá thật của chặng nào. Giả sử vé một chiều ngày thường khoảng 1 phần, ngày đỉnh khoảng 3 phần.

Phương ánCách điTổng chi (ví dụ giả định)Điều phải đánh đổi
ACả nhà bay ngày 27 tháng Chạp, giờ đẹp4 người × 3 phần = 12 phầnKhông phải xin nghỉ thêm, nhưng trả mức cao nhất
BMẹ và hai con bay ngày 20, bố bay ngày 273 × 1,5 + 1 × 3 = 7,5 phầnCon phải nghỉ học sớm vài ngày, mẹ cần xin nghỉ phép
CCả nhà bay ngày 27 tới thành phố gần quê, đi tiếp xe khách4 × 2 + tiền xe 4 × 0,3 = 9,2 phầnThêm vài giờ đường bộ, mệt cho người già và trẻ nhỏ
DĐón ông bà lên thành phố ăn Tết2 người × 1 phần chiều ngược = 2 phầnKhông về quê, cần nhà đủ chỗ và ông bà đi được đường xa

Phương án rẻ nhất không phải lúc nào cũng hợp. Điều bảng cho thấy là phần chênh lệch nằm chủ yếu ở việc đi đúng ngày đỉnh và đi xuôi dòng; mỗi bước tránh được một trong hai thứ đó đều giảm đáng kể tổng chi. Nhà bạn thay số thật của mình vào bảng, so trong mười phút là thấy phương án nào đáng cân nhắc.

Cũng nên nhớ những khoản ngoài vé: tiền xe ra sân bay lúc nửa đêm, hành lý quà Tết phải mua thêm cân, ngày nghỉ không lương nếu về sớm. Cộng đủ các khoản này thì có năm phương án tưởng rẻ lại không rẻ.

Hiểu lầm hay gặp về vé Tết

"Hãng bay tăng giá Tết để kiếm lời gấp mấy lần." Vé chiều đông cao thật, nhưng một phần là để bù chặng quay về rỗng. Tính trên cả vòng đi về của máy bay, chênh lệch không lớn như con số trên một chiều vé.

"Chờ sát ngày sẽ có vé xả rẻ." Với chiều đông dịp Tết, ghế gần như chắc chắn được lấp, nên ít khi có vé xả. Vé xả sát ngày thường chỉ gặp ở chiều vắng hoặc ngày thấp điểm.

"Giá xăng giảm thì vé Tết phải giảm." Nhiên liệu là chi phí, còn giá vé mùa cao điểm do cầu quyết định nhiều hơn. Chi phí giảm không có nghĩa ghế đang được giành nhau sẽ rẻ đi.

"Vé đắt vì hãng bay ít chuyến." Dịp Tết các hãng thường tăng chuyến, nhưng mỗi chuyến tăng lại kéo theo một chặng rỗng, nên tăng chuyến không kéo giá xuống mạnh như mua thêm hàng ở chợ.

"Mạng báo vé đã hết là hết thật." Có lúc chỉ hạng rẻ hết, hạng đắt vẫn còn; cũng có lúc khách huỷ trả ghế lại. Nên xem trực tiếp thay vì tin lời đồn để rồi mua vội ở giá cao.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao vé máy bay Tết chiều về quê đắt mà chiều ngược lại rẻ?

Vì khách dồn một chiều trong vài ngày, máy bay phải quay về gần như trống. Chi phí chặng rỗng được cộng vào vé chiều đông, còn ghế chiều vắng được bán rẻ để có thêm chút doanh thu.

Đặt vé máy bay Tết sớm có chắc rẻ hơn đặt muộn không?

Thường rẻ hơn vì mỗi chuyến chỉ có ít ghế ở mức giá thấp và chúng bán hết trước. Tuy vậy không có mốc ngày cố định nào đảm bảo, vì số ghế rẻ và tốc độ bán khác nhau theo chặng và theo năm.

Giá nhiên liệu ảnh hưởng tới vé Tết nhiều không?

Có ảnh hưởng tới chi phí mỗi chuyến nhưng không phải lực chính dịp cao điểm. Vé Tết chiều đông chủ yếu do cầu dồn một chiều và giới hạn số chuyến, nên nhiên liệu giảm chưa chắc kéo vé xuống.

Sau Tết khi nào vé máy bay quay vào thành phố bớt căng?

Thường chiều quay vào kín từ mùng 4 tới khoảng rằm tháng Giêng, tuỳ năm và tuỳ lịch nghỉ. Khi phần lớn người lao động đã trở lại làm việc, cầu chiều này giảm dần và giá mềm hơn.

Có nên mua vé Tết qua người bán lại trên mạng để rẻ hơn không?

Việc này dễ gặp vé giả hoặc bị ép thêm tiền khi đổi tên. Người bán lại cũng phải mua từ hãng, nên ít khi có giá thấp hơn thật sự; nếu đã hết ghế rẻ trên hệ thống thì họ khó có ghế rẻ hơn.

Đi máy bay chặng ngắn rồi nối xe khách có tiết kiệm hơn không?

Có những năm cách này giúp nhà đông người giảm đáng kể, nhất là khi sân bay gần quê có vé mềm hơn. Cần cộng cả tiền xe nối, thời gian và sức người già trẻ nhỏ trước khi quyết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138