ChiPhoi.comChi Phối
Giá dịch vụ quanh nhà

Vì sao giá cắt tóc ở phố đắt hơn ở quê: tiền mặt bằng, giờ thợ và số khách mỗi ngày

Cùng một kiểu tóc mà ở phố đắt gấp mấy lần ở quê, vì mặt bằng, giờ thợ, giá sinh hoạt và số khách mỗi ngày khác nhau. Bóc một lượt cắt và chọn chỗ hợp túi tiền.

A barber trims the hair of a seated elderly man under a large tree beside a village road, a small mirror hanging on the trunk, side view, dappled midday light

Giá cắt tóc ở phố đắt hơn ở quê chủ yếu vì tiệm ở phố phải trả tiền mặt bằng cao, thợ phải được trả mức lương đủ sống ở thành phố, và mỗi lượt cắt phải gánh luôn những giờ ngồi chờ khách. Cây kéo, cái tông đơ ở hai nơi gần như giống nhau; thứ khác nhau là cái ghế bạn ngồi đặt ở đâu và người cầm kéo phải tiêu bao nhiêu tiền một tháng.

Cắt tóc là ví dụ rõ nhất của một loại dịch vụ mà gần như toàn bộ giá là tiền công và tiền chỗ. Không có nguyên liệu đáng kể nào, nên giá thế giới hay mùa vụ hầu như không chạm tới. Cái chạm tới là giá thuê nhà, giá sinh hoạt và năng suất của người thợ. Hiểu được điều này, bạn sẽ hiểu luôn vì sao nhiều dịch vụ khác như sửa quần áo, đánh giày, gội đầu cũng chênh giữa phố và quê theo cùng một kiểu.

Bóc một lượt cắt tóc ở ba nơi

Tỷ lệ dưới đây là ví dụ giả định, chia tiền một lượt cắt thành mười phần để so ba kiểu tiệm.

Phần tiềnThợ dưới gốc cây ở quêTiệm nhỏ trong hẻm phốTiệm có máy lạnh mặt đường lớn
Dao cạo, khăn, dầu gội, điệnkhoảng 1 phầnkhoảng 1 phầnkhoảng 1 phần
Mặt bằnggần như khôngkhoảng 2 phầnkhoảng 3 phần
Tiền công người thợgần như toàn bộ phần còn lạikhoảng 4 phầnkhoảng 3 phần
Người gội đầu, lễ tân, dọn dẹpkhông cókhoảng 1 phầnkhoảng 1,5 phần
Ghế, gương, máy sấy, trang trírất ítkhoảng nửa phầnkhoảng 1 phần
Lời và giờ trốngnằm chung trong tiền côngphần còn lạiphần còn lại

Nguyên vật liệu chỉ chừng một phần mười ở cả ba nơi. Phần còn lại là người và chỗ. Đó là lý do giá cắt tóc ở phố không chịu ảnh hưởng của giá dầu gội hay dao cạo, mà chịu ảnh hưởng của tiền thuê nhà và mức lương người thợ cần để sống ở phố.

Tiền công thợ ở phố phải đủ cho giá sinh hoạt ở phố

Một người thợ cắt tóc ở thành phố phải trả tiền trọ, tiền ăn, tiền xăng theo giá thành phố. Nếu tiệm trả lương như ở quê, thợ giỏi sẽ bỏ sang tiệm khác hoặc về quê mở tiệm riêng. Vì vậy tiền công tối thiểu mà tiệm ở phố phải trả bị kéo lên bởi tổng giá sinh hoạt ở phố, chứ không phải bởi tay nghề cắt tóc cao hơn.

Điều này giải thích một hiện tượng hay gặp: một người thợ học nghề ở quê, lên phố làm vài năm, cắt cùng một kiểu, nhưng khách ở phố trả gấp mấy lần khách ở quê. Tay nghề không đổi nhiều, cái đổi là chi phí để người thợ ấy có mặt ở phố. Phần chênh ấy không vào túi người thợ hết; phần lớn đi vào tiền trọ, tiền ăn của chính họ.

Ở quê, người thợ thường cắt ở nhà mình hoặc dưới gốc cây đầu chợ, ăn cơm nhà, không thuê trọ. Họ có thể nhận giá thấp mà vẫn đủ sống. Khi một vùng quê phát triển, có khu công nghiệp, giá nhà đất tăng, giá cắt tóc ở đó cũng tăng dần, dù không có gì thay đổi trong cái kéo.

Chuỗi nhân quả: từ giá thuê nhà tới giá một lượt cắt

Lấy một tiệm cắt tóc nhỏ ở phố làm ví dụ, khi chủ nhà báo tăng tiền thuê:

  • Hợp đồng thuê mặt bằng hết hạn → chủ nhà đòi tăng theo giá thuê chung của con đường → chủ tiệm tính tiền thuê chia cho số lượt cắt mỗi tháng.
  • Số lượt cắt không tăng được nhiều vì mỗi thợ chỉ cắt được chừng ấy người một ngày → phần tăng phải chia vào từng lượt.
  • Chủ tiệm cân nhắc: tăng giá, cắt bớt người gội đầu, hay chuyển vào hẻm → mỗi lựa chọn đổi một phần khách.
  • Nếu các tiệm cùng con đường đều chịu cùng mức thuê mới → cả khu nhích giá trong vài tháng → khách khó tìm chỗ rẻ gần đó.
  • Giá đã tăng giữ nguyên lâu → vì tiền thuê và lương thợ không bao giờ lùi về mức cũ.

Chuỗi này không có khâu nào dính tới thế giới hay mùa vụ. Đó là nét riêng của dịch vụ thuần sức người: giá đi theo đất và người ở ngay nơi đó.

Giờ chờ khách cũng là một khoản trong giá

Thợ được trả cả lúc không có khách. Một ngày tiệm mở mười tiếng, có khi chỉ sáu tiếng thợ thực sự cắt. Bốn tiếng ngồi chờ vẫn phải trả. Giá mỗi lượt cắt gánh luôn phần giờ trống ấy.

Tiệm đông có thể giữ giá thấp hơn. Tiệm cắt liên tục chia chi phí cố định cho nhiều lượt hơn, nên có thể để giá vừa phải. Tiệm vắng phải đặt giá cao để đủ trả tiền thuê, nhưng giá cao lại làm khách ít hơn. Đây là vòng mà nhiều tiệm mới mở mắc vào.

Cuối tuần, trước Tết, đầu năm học là cao điểm. Lúc này thợ không ngồi chờ, nhiều tiệm thu thêm hoặc chỉ nhận khách đặt trước. Giá ngày thường đã tính sẵn những ngày đông ấy, nên tiệm ít khi giảm giá ngày vắng.

Ở quê, giờ chờ rẻ hơn. Người thợ ở quê có thể vừa cắt tóc vừa làm việc nhà, làm ruộng. Giờ chờ không mất tiền nên giá mỗi lượt có thể thấp hơn nhiều.

Lực nào chi phối giá cắt tóc

Bảng gom các lực chính, xếp từ nhanh tới chậm:

LựcTác động lên giáNhanh hay chậm
Cao điểm trước Tết, cuối tuầnphụ thu hoặc chỉ nhận khách hẹnnhanh, theo mùa
Số tiệm mới mở trong khughìm giá, có khuyến mãi khai trươngvừa
Tiền thuê mặt bằng khi gia hạnđẩy giá lên một nấcchậm
Giá sinh hoạt chung của thành phốkéo tiền công thợ lênrất chậm, không lùi
Khu dân cư mới, văn phòng mớicầu tăng, tiệm có cơ hội nâng giávừa
Giá dầu gội, hoá chấtchạm uốn, nhuộm nhiều hơn cắtvừa

Với riêng dịch vụ nhuộm và uốn, phần hoá chất lớn hơn nhiều so với cắt, nên giá hai dịch vụ này nhạy với giá thuốc nhuộm nhập khẩu và tỷ giá. Cắt thường thì gần như không. Nên khi thấy một tiệm tăng giá nhuộm mà giữ giá cắt, đó thường là giá thuốc nhuộm vừa đổi, chưa phải tiệm đổi cả bảng giá.

Cùng một kiểu chênh ở mọi dịch vụ dùng sức người

Cắt tóc chỉ là ví dụ dễ thấy. Sửa quần áo, đánh giày, gội đầu dưỡng sinh, sửa đồng hồ, chụp ảnh thẻ, dạy bơi cho trẻ đều chênh giữa phố và quê theo cùng một kiểu, vì phần lớn giá là tiền công và tiền chỗ. Ngược lại, những món mà phần lớn giá là hàng hoá, như một chai dầu gội hay một gói mì, chênh rất ít giữa hai nơi, vì hàng được chở đi khắp nơi với giá vận chuyển nhỏ.

Quy luật để tự đoán: món nào càng nhiều sức người, càng phải ngồi tại chỗ để làm, thì càng chênh theo nơi. Món nào càng nhiều hàng hoá chở đi được thì càng đồng giá. Một bát canh chua ở quán phố và quán quê chênh vừa phải, vì nguyên liệu chiếm phần đáng kể; một lượt gội đầu chênh nhiều, vì gần như toàn là công.

Quy luật này cũng giải thích vì sao khi bạn đi du lịch ở vùng có giá sinh hoạt thấp, dịch vụ rẻ đến bất ngờ, trong khi hàng đóng gói trong cửa hàng tạp hoá lại không rẻ hơn mấy. Người đi xa hay nói "ở đây cái gì cũng rẻ", nhưng thật ra chỉ phần sức người là rẻ, phần hàng chở tới thì gần bằng ở nhà.

Áp vào chi tiêu cắt tóc của cả nhà

Chị Lan có chồng và hai con trai, cả nhà cắt tóc gần như mỗi tháng. Cách chị cân đối:

  1. Tách việc cắt đơn giản với việc cần thợ giỏi. Hai đứa nhỏ cắt kiểu gọn thì ra tiệm nhỏ trong hẻm hoặc nhờ thợ quen ở chợ.
  2. Tránh cắt vào cuối tuần trước Tết; cắt sớm hơn hai tuần vẫn kịp mà không phải chen hay chịu phụ thu.
  3. Khi về quê thăm ông bà thì cắt cho cả nhà ở quê. Đây là chỗ chênh lệch giá phố và quê rõ nhất mà nhà có thể tận dụng.
  4. Giữ một thợ quen. Thợ quen cắt nhanh hơn, ít sửa, và thường giữ giá cho khách cũ lâu hơn khách lạ.
  5. Không chọn tiệm theo đồ trang trí. Ghế da, đèn vàng là chi phí, không phải tay nghề.

Anh Minh bán quán cơm thì chọn ngược: cắt ở tiệm đắt hơn một chút nhưng gần quán, mở sớm, không phải chờ. Với anh, nửa tiếng chờ đáng giá hơn phần tiền chênh.

Hiểu lầm hay gặp

"Ở phố đắt vì thợ phố giỏi hơn." Có thợ giỏi ở cả hai nơi. Phần lớn chênh lệch nằm ở mặt bằng và giá sinh hoạt, không ở tay nghề.

"Tiệm đắt là ăn lời nhiều." Nhiều tiệm mặt đường lớn lời mỏng hơn tiệm trong hẻm vì tiền thuê ăn gần hết. Giá cao không có nghĩa lời cao.

"Giá cắt tóc ở quê sẽ mãi rẻ." Khi vùng quê có khu công nghiệp, đường lớn, người trẻ về làm, giá sinh hoạt tăng và giá dịch vụ đi theo, dù không ai đổi kéo.

"Tiệm vắng mà không giảm giá là cố chấp." Tiệm vắng giảm giá thì phải cắt nhiều hơn mới đủ trả tiền thuê, mà khách không tăng ngay theo giá. Nhiều chủ tiệm chọn giữ giá và chờ khách quen thay vì đua giảm rồi không trả nổi mặt bằng.

"Cắt ở quê rẻ thì thợ quê thiệt." Người thợ ở quê thu ít hơn trên mỗi lượt nhưng cũng tiêu ít hơn cho chỗ ở và đi lại. So phần còn lại sau chi tiêu, khoảng cách giữa hai người thợ nhỏ hơn nhiều so với khoảng cách giá cắt.

"Tiệm tăng giá là tăng cho mọi dịch vụ như nhau." Thường tiệm tăng cắt và gội theo tiền thuê, còn nhuộm uốn tăng theo giá thuốc. Hai nhóm có thể đổi ở hai thời điểm khác nhau, nên đọc bảng giá theo từng dòng sẽ thấy lực nào đang chạy.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao cùng một kiểu tóc mà tiệm này đắt gấp đôi tiệm kia?

Phần lớn khoản chênh nằm ở tiền thuê mặt bằng, số người phục vụ và không gian tiệm, không nằm ở dụng cụ. Hai thợ cùng tay nghề vẫn có thể lấy hai mức giá rất khác nếu một người thuê mặt đường lớn còn người kia làm trong hẻm.

Giá cắt tóc có chịu ảnh hưởng của giá thế giới không?

Gần như không với cắt thường, vì nguyên vật liệu chỉ chừng một phần mười giá. Riêng nhuộm, uốn và dưỡng tóc dùng nhiều hoá chất nhập khẩu, nên nhạy hơn với giá nhập và tỷ giá ngoại tệ.

Vì sao giá cắt tóc trước Tết thường cao hơn?

Trước Tết khách dồn vào cùng mấy ngày, thợ không có giờ trống, nhiều người phải làm thêm giờ. Tiệm phụ thu để bù tiền công làm thêm và để giãn bớt khách ra những ngày trước đó.

Tiệm tóc mới mở giá rẻ có giữ được lâu không?

Giá khai trương thường để kéo khách. Khi tiệm đã có lượng khách ổn định, chủ tiệm thường đưa giá về mức đủ trả tiền thuê và lương thợ, nên giá rẻ ban đầu ít khi giữ lâu.

Vì sao giá dịch vụ ở quê cũng tăng dần dù ở quê không đổi gì?

Khi vùng quê có thêm việc làm, đường sá, nhà máy, giá đất và giá sinh hoạt tăng theo. Người thợ cần thu nhập cao hơn để sống, nên giá dịch vụ dùng sức người tăng theo dù công việc giống hệt trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138